Ngày 21/5/2026, USCIS đã ban hành một bản ghi nhớ chính sách mới mang tên PM-602-0199. Bản ghi nhớ này đang gây nhiều lo lắng trong cộng đồng di trú. Chúng tôi viết bài này chỉ hai ngày sau khi bản ghi nhớ được công bố, nhằm giúp quý vị hiểu rõ văn bản thực sự nói gì, không nói gì và có ý nghĩa ra sao đối với những người nộp đơn EB-3 của chúng tôi.
Nói ngắn gọn: bản ghi nhớ này là lời cảnh báo, không phải thay đổi về quy định. Nó gây khó khăn hơn cho một số người nộp đơn đang ở trong nước Mỹ, nhưng không làm thay đổi luật. Với phần lớn người lao động EB-3 của chúng tôi, con đường đến Thẻ xanh vẫn giống như tuần trước. Với một nhóm nhỏ hơn, con đường này cần được lên kế hoạch cẩn thận hơn. Chúng tôi sẽ giải thích ai thuộc nhóm nào ở phần dưới.
Một lưu ý về những gì chúng tôi đã biết và chưa biết. Vì bản ghi nhớ còn rất mới, chúng tôi chưa thấy các nhân viên USCIS áp dụng nó trong hồ sơ thực tế như thế nào. Trong những tuần và tháng tới, các quyết định thực tế sẽ được đưa ra và chúng tôi sẽ có bức tranh rõ ràng hơn nhiều về mức độ cứng rắn của USCIS. Chúng tôi sẽ gửi thông tin cập nhật khi biết thêm.
Bản ghi nhớ nói gì
Bản ghi nhớ yêu cầu nhân viên USCIS ba điều.
Thứ nhất. Điều chỉnh Tình trạng (Adjustment of Status) là đặc ân chứ không phải quyền. Ngay cả khi người lao động đáp ứng mọi quy định pháp luật, nhân viên xét duyệt vẫn có thể từ chối.
Thứ hai. Chính phủ ưu tiên để người lao động đi theo diện Xử lý qua Lãnh sự quán (Consular Processing) thay vì điều chỉnh tình trạng.
Thứ ba. Nhân viên xét duyệt nên coi việc chọn điều chỉnh tình trạng thay vì xử lý qua lãnh sự quán là một điểm bất lợi cho người lao động. Bản ghi nhớ cũng cho rằng việc vi phạm điều kiện thị thực, như ở quá hạn hoặc làm việc khi chưa được phép, cũng là những điểm bất lợi lớn.
Bản ghi nhớ không thay đổi bất kỳ luật nào. Nó không thay đổi việc ai được phép nộp đơn xin Thẻ xanh. Nó thay đổi cách nhân viên USCIS được yêu cầu nhìn nhận các hồ sơ đó khi xét duyệt.
Án lệ mà bản ghi nhớ bỏ qua
Đây là phần bản ghi nhớ không nhắc đến, nhưng luật sư di trú nào cũng biết.
Năm 1970, Hội đồng Kháng cáo Di trú đã ra phán quyết trong vụ Matter of Arai. Trong vụ này, Hội đồng đưa ra một nhận định rất quan trọng: khi người lao động không có điểm xấu nào trong hồ sơ, đơn xin Thẻ xanh của họ “thông thường sẽ được chấp thuận.” Đó là nguyên văn lời của Hội đồng. Án lệ này đến nay vẫn còn hiệu lực và chưa từng bị bác bỏ.
Vài năm sau, năm 1978, Hội đồng ra phán quyết trong vụ Matter of Marin. Vụ này liệt kê những yếu tố tích cực có lợi cho người lao động, bao gồm:
- Quan hệ gia đình tại Hoa Kỳ
- Quá trình làm việc
- Gắn kết về tài sản hoặc kinh doanh
- Giá trị và sự đóng góp cho cộng đồng
- Tư cách đạo đức tốt
- Thời gian cư trú lâu dài, ổn định trong nước
Năm 1996, Hội đồng ra phán quyết trong vụ Matter of Mendez-Moralez. Vụ này yêu cầu nhân viên xét duyệt cân nhắc mặt tốt và mặt xấu của từng hồ sơ, rồi quyết định điều gì phục vụ tốt nhất lợi ích của quốc gia.
Ghép ba án lệ này lại, ta có nguyên tắc đã chi phối việc xét đơn xin Thẻ xanh suốt hơn năm mươi năm qua. Nếu người lao động không có điểm xấu, hồ sơ thông thường sẽ được chấp thuận. Nếu có điểm xấu, người lao động phải chứng minh đủ yếu tố tích cực để bù lại.
Bản ghi nhớ mới tìm cách thay đổi điều này mà không nói rằng mình đang thay đổi. Nó tìm cách biến bản thân việc chọn điều chỉnh tình trạng thành một điểm xấu, trước cả khi nhân viên xét duyệt xem người lao động thực sự đã làm gì. Đó là một bước chuyển lớn và chúng tôi cho rằng nó đã đi quá xa. Án lệ vẫn giữ nguyên giá trị. Nhưng bản ghi nhớ có nghĩa là người lao động không thể mặc định rằng nhân viên xét duyệt sẽ tự đi đến kết luận đúng. Hồ sơ tốt phải được thể hiện ngay trong đơn từ đầu.
Vì sao phần lớn hồ sơ EB-3 Lao động Phổ thông vẫn ở thế thuận lợi
Diện EB-3 Lao động Phổ thông tồn tại có lý do. Các nhà tuyển dụng Mỹ không tìm đủ lao động Mỹ sẵn sàng làm một số công việc nhất định, như công việc trong nhà hàng, khách sạn, nhà máy, dịch vụ vệ sinh và xây dựng. Trước khi bảo lãnh bất kỳ người lao động nào, nhà tuyển dụng phải kiểm tra thị trường lao động qua một quy trình dài gọi là PERM. PERM chứng minh rằng không có người Mỹ đủ điều kiện nào sẵn sàng nhận công việc đó, và chính phủ liên bang phải phê duyệt kết luận này.
Người lao động EB-3 điển hình mà chúng tôi đại diện đáp ứng gần như hoàn hảo danh sách trong vụ Matter of Marin:
Hồ sơ di trú trong sạch. Phần lớn người lao động của chúng tôi vẫn đang ở nước nhà khi chúng tôi nộp hồ sơ. Họ chưa từng ở Mỹ theo bất kỳ diện nào. Những người đang ở Mỹ đều tuân thủ mọi quy định của thị thực.
Công việc thật với mức lương công bằng. Quy trình PERM và Mẫu I-140 đã chứng minh công việc là có thật và nhà tuyển dụng có khả năng trả lương. Người lao động không lấy việc làm của bất kỳ người Mỹ nào.
Quá trình làm việc. Vụ Marin xác định việc làm là một yếu tố tích cực. Người lao động EB-3 đến đây để làm việc toàn thời gian, đóng thuế và đóng góp.
Đóng thuế, không nhận trợ cấp. Người có Thẻ xanh đóng thuế liên bang, thuế tiểu bang và thuế An sinh Xã hội ngay từ kỳ lương đầu tiên. Họ cũng không được sử dụng phần lớn các phúc lợi liên bang, như tem phiếu thực phẩm hay Medicaid, trong năm năm đầu. Dòng tiền đi từ người lao động đến chính phủ, không phải ngược lại.
Hỗ trợ kinh tế địa phương. Khi một người lao động EB-3 lấp vào vị trí trống, doanh nghiệp tiếp tục hoạt động. Điều đó giữ việc làm cho cả các giám sát viên và quản lý người Mỹ, giúp doanh nghiệp tiếp tục đóng thuế tiểu bang và địa phương, và giữ cho nền kinh tế địa phương vận hành.
Giá trị đối với cộng đồng. Các tòa án liên bang đã khẳng định rằng đóng góp kinh tế được tính là phục vụ cộng đồng. Một người lao động đi làm đều đặn mỗi ngày, đóng thuế và nuôi gia đình là đang đóng góp theo cách thiết thực nhất.
Với người lao động như vậy, cơ sở để được cấp Thẻ xanh là rất vững. Nhưng theo bản ghi nhớ mới, chúng tôi phải trình bày rõ ràng cơ sở đó, có ghi nhận trong hồ sơ, ngay trong đơn. Chúng tôi không thể trông chờ nhân viên xét duyệt tự nhận ra.
Tình hình đối với người lao động đang giữ thị thực H-2B, J-1 và F-1 OPT
Đây là phần của bản ghi nhớ tác động không đồng đều giữa các nhóm người lao động.
H-2B, J-1 và F-1 OPT là những loại mà luật sư di trú gọi là thị thực đơn ý định (single-intent). Khi nhập cảnh Mỹ bằng một trong các thị thực này, người lao động khẳng định họ chỉ dự định ở tạm thời và phải về nước khi thị thực hết hạn.
Bản ghi nhớ cho rằng nếu người giữ một trong các thị thực này nộp đơn điều chỉnh tình trạng, điều đó cho thấy họ đã luôn có ý định ở lại. Bản ghi nhớ coi đó là một điểm bất lợi cho người lao động.
Chúng tôi muốn nói thẳng với quý vị về tình hình hiện tại. Bản ghi nhớ này được công bố ngày 21/5/2026, mới hai ngày trước. Chúng tôi chưa biết các nhân viên USCIS sẽ thực sự áp dụng nó vào hồ sơ thực tế ra sao. Trong những tuần và tháng tới, các quyết định thực tế sẽ được đưa ra và chúng tôi sẽ biết liệu nhân viên xét duyệt có từ chối các hồ sơ H-2B, J-1 và F-1 OPT trong sạch, yêu cầu thêm bằng chứng, hay vẫn chấp thuận như trước. Chúng tôi sẽ theo dõi sát sao và gửi thông tin cập nhật khi biết thêm.
Hiện tại, với những ai đang giữ thị thực H-2B, J-1 hoặc F-1 OPT, chúng tôi khuyên nên cởi mở với phương án xử lý qua lãnh sự quán khi Ngày ưu tiên đến lượt. Chúng tôi không nói rằng điều chỉnh tình trạng đã bị loại bỏ. Chúng tôi muốn nói rằng xử lý qua lãnh sự quán là con đường ít rủi ro hơn theo bản ghi nhớ này, và có thể đó sẽ là con đường chúng tôi khuyến nghị khi đã thấy USCIS thực sự quyết định các hồ sơ này như thế nào.
Khi đến thời điểm, chúng tôi sẽ xem xét từng hồ sơ riêng. Khi đó, chúng tôi sẽ có dữ liệu thực tế nhiều tháng về cách USCIS xử lý các đơn này và sẽ ở vị thế tốt hơn nhiều để tư vấn con đường nào mang lại cơ hội được chấp thuận cao nhất.
Đối với người lao động giữ thị thực H-1B hoặc L-1, tình hình khác hẳn. Đây là các thị thực song ý định (dual-intent), nghĩa là luật cho phép người lao động có ý định định cư. Họ không thể bị từ chối chỉ vì dự định ở lại. Tuy nhiên, bản ghi nhớ lưu ý rằng chỉ riêng việc giữ thị thực hợp lệ là chưa đủ để bảo đảm được chấp thuận. Nhân viên xét duyệt vẫn phải xem xét toàn bộ bức tranh, và toàn bộ các yếu tố tích cực vẫn cần được thể hiện trong đơn.
Người lao động đã nộp đơn
Một nhóm nhỏ người lao động EB-3 của chúng tôi đã có đơn điều chỉnh tình trạng, tức Mẫu I-485, đang chờ USCIS quyết định. Đây là những người đã nộp được đơn vào cuối năm 2023 hoặc năm 2024, khi số visa trong thời gian ngắn cho phép.
Bản ghi nhớ có hiệu lực ngay từ ngày 21/5/2026 và không có điều khoản miễn trừ cho hồ sơ cũ. Điều đó có nghĩa các hồ sơ đang chờ này sẽ được xét theo tiêu chuẩn mới.
Với những người lao động thuộc nhóm này, chúng tôi không chờ đợi. Chúng tôi đang chuẩn bị thêm bằng chứng để bổ sung vào hồ sơ của quý vị, bao gồm:
- Thư xác nhận cập nhật từ nhà tuyển dụng rằng quý vị vẫn đang làm việc tại đó
- Tờ khai thuế và mẫu W-2 cho mỗi năm quý vị đã làm việc
- Bằng chứng gắn kết với cộng đồng, như hồ sơ học tập của con cái hoặc tư cách thành viên của nhà thờ hay hội nhóm cộng đồng
- Bản lập luận pháp lý giải thích vì sao hồ sơ của quý vị đáp ứng tiêu chuẩn theo Matter of Arai, Matter of Marin và Matter of Mendez-Moralez
Mục đích là trao cho nhân viên USCIS một bức tranh thuận lợi, đầy đủ trước khi họ mở hồ sơ của quý vị. Làm việc này ngay bây giờ tốt hơn nhiều so với chờ đến khi nhận Yêu cầu Bổ sung Chứng cứ (RFE) hoặc quyết định từ chối.
Nếu quý vị có đơn I-485 đang chờ xử lý với chúng tôi, chuyên viên phụ trách hồ sơ sẽ liên hệ về những giấy tờ chúng tôi cần.
Liệu tòa án có hủy bỏ bản ghi nhớ này?
Chúng tôi dự đoán sẽ có các vụ kiện chống lại bản ghi nhớ này trong những tuần tới. Đây là lý do chúng tôi cho rằng bản ghi nhớ dễ bị bác bỏ:
Nó mâu thuẫn với Matter of Arai. Năm 1970, Hội đồng Kháng cáo Di trú đã khẳng định đơn điều chỉnh tình trạng thông thường sẽ được chấp thuận khi không có điểm xấu. Bản ghi nhớ tìm cách thay đổi điều đó mà không bác bỏ án lệ. USCIS không có thẩm quyền làm việc đó bằng một bản ghi nhớ.
Nó đi ngược ý định của Quốc hội. Khi soạn các quy định về điều chỉnh tình trạng, Quốc hội đã liệt kê cụ thể những ai bị cấm nộp đơn. Bản ghi nhớ lại trừng phạt những người lao động không nằm trong danh sách đó, chỉ vì họ chọn một con đường mà Quốc hội cho phép.
Nó bỏ qua quy trình ban hành quy định. Những thay đổi lớn về cách chính phủ quản lý di trú phải trải qua quy trình thông báo công khai và lấy ý kiến. Bản ghi nhớ này thì không. Các tòa án liên bang từng hủy bỏ những bản ghi nhớ tương tự, như bản ghi nhớ H-1B năm 2017, bản ghi nhớ NTA năm 2018, quy định gánh nặng xã hội năm 2019 và bản ghi nhớ về hiện diện bất hợp pháp năm 2020.
Nhưng có một điểm vướng, đó là Patel v. Garland
Đây là phần ít người nhắc đến và chúng tôi muốn thành thật với quý vị.
Năm 2022, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ra phán quyết trong vụ Patel v. Garland. Tòa cho rằng khi USCIS từ chối đơn điều chỉnh tình trạng theo quyền tùy nghi, các tòa án liên bang nhìn chung không thể xem xét lại quyết định đó. Chính bản ghi nhớ cũng viện dẫn vụ này. Đây là tấm khiên vững chắc nhất của cơ quan này.
Nói một cách dễ hiểu: nếu nhân viên USCIS từ chối đơn I-485 của quý vị vì quyết định không cấp điều chỉnh tình trạng, thường không thể đưa việc đó ra tòa án liên bang. Quyết định từ chối gần như là cuối cùng.
Điều mà vụ Patel không ngăn cản là một vụ kiện lớn hơn nhắm thẳng vào bản ghi nhớ, lập luận rằng USCIS không có thẩm quyền ban hành nó. Kiểu vụ kiện này nhắm vào quy định, không phải từng quyết định từ chối. Chúng tôi dự đoán giới luật sư di trú sẽ sớm khởi kiện theo hướng này, và đó là con đường thực tế để chặn bản ghi nhớ.
Thông điệp thực tế cho người lao động của chúng tôi là: vì khó kháng cáo từng quyết định từ chối, bản thân hồ sơ phải hoàn hảo ngay khi nộp. Không có cách dễ dàng nào để khắc phục quyết định từ chối sau khi sự việc đã xảy ra. Đó là lý do chúng tôi dồn nhiều công sức vào khâu chuẩn bị ban đầu. Theo bản ghi nhớ này, công sức đó càng quan trọng hơn bao giờ hết.
Thời điểm đang có lợi cho các hồ sơ nộp sau này
Có một tin tốt: hiện nay gần như không người nộp đơn EB-3 Lao động Phổ thông nào của chúng tôi nộp được Mẫu I-485, vì Ngày ưu tiên của họ chưa đến lượt.
Theo Bản tin Thị thực (Visa Bulletin) tháng 6/2026, ngày giới hạn hiện tại cho EB-3 Lao động Phổ thông là:
- Tất cả các quốc gia (quốc gia của những người nộp đơn của chúng tôi): 1/8/2022
Nếu Ngày ưu tiên của quý vị sau ngày 1/8/2022, hồ sơ đang trong hàng chờ và chưa thể nộp đơn.
Với phần lớn quý vị, Ngày ưu tiên sẽ chưa đến lượt trong nhiều năm. Đến khi đó, một trong ba tình huống sau sẽ xảy ra:
- Tòa án đã chặn bản ghi nhớ
- Tòa án đã thu hẹp phạm vi để bản ghi nhớ không áp dụng cho các hồ sơ trong sạch như của quý vị
- Bản ghi nhớ vẫn còn hiệu lực và chúng tôi đã sẵn sàng với một hồ sơ được xây dựng đầy đủ
Trong tình huống nào thì hồ sơ của quý vị cũng ở thế thuận lợi.
Cũng cần nói thêm: phần lớn người nộp đơn EB-3 của chúng tôi vẫn đang ở nước nhà. Họ sẽ đi theo diện xử lý qua lãnh sự quán khi đến lượt. Bản ghi nhớ hoàn toàn không áp dụng cho xử lý qua lãnh sự quán. Nếu quý vị đang ở nước ngoài, bản ghi nhớ này không thay đổi gì cả.
EB3.work luôn bảo vệ các lựa chọn của quý vị như thế nào
Mỗi lần nộp đơn bảo lãnh Thẻ xanh Mẫu I-140, chúng tôi đều đánh dấu xử lý qua lãnh sự quán là con đường ưu tiên. Chúng tôi làm điều này một cách tự động cho mọi người nộp đơn, như một phần của quy trình chuẩn, và đã làm như vậy từ rất lâu trước khi bản ghi nhớ này ra đời.
Quyết định đó bảo vệ quý vị dù điều gì xảy ra tiếp theo. Khi Ngày ưu tiên đến lượt, quý vị có hai cánh cửa:
- Xử lý qua lãnh sự quán tại nước nhà. Bản ghi nhớ này không ảnh hưởng đến quý vị.
- Điều chỉnh tình trạng từ trong nước Mỹ, nếu quý vị đang ở đây theo một diện cho phép, với hồ sơ các yếu tố tích cực được xây dựng đầy đủ.
Với những người nộp đơn H-2B, J-1 và F-1 OPT, chúng tôi sẽ theo dõi cách USCIS xử lý các hồ sơ này trong những tháng tới. Đến khi Ngày ưu tiên của quý vị đến lượt, chúng tôi sẽ biết rõ hơn nhiều liệu điều chỉnh tình trạng có khả thi hay xử lý qua lãnh sự quán là lựa chọn an toàn hơn.
Việc cần làm ngay bây giờ
Việc cần làm tùy thuộc vào nhóm của quý vị.
Nếu quý vị đang ở nước ngoài chờ Ngày ưu tiên: Không cần làm gì khác. Hãy tiếp tục làm việc và cập nhật cho chuyên viên phụ trách hồ sơ mọi thay đổi như kết hôn, ly hôn, có thêm con, hộ chiếu mới hoặc chuyển chỗ ở. Bản ghi nhớ không ảnh hưởng đến quý vị.
Nếu quý vị đang ở Mỹ theo diện H-2B, J-1 hoặc F-1 OPT: Hãy duy trì tình trạng hợp lệ và tiếp tục làm việc. Khi Ngày ưu tiên gần đến, chúng tôi sẽ xem xét cách USCIS đã xử lý các hồ sơ này và cùng quý vị quyết định điều chỉnh tình trạng hay xử lý qua lãnh sự quán là bước đi phù hợp.
Nếu quý vị là khách hàng doanh nghiệp đang cân nhắc bảo lãnh thêm người lao động: Hãy tiếp tục. Quy trình vẫn hoạt động. PERM và Mẫu I-140 không bị bản ghi nhớ này ảnh hưởng. Con đường vẫn rộng mở, đặc biệt với những người lao động sẽ đi theo diện xử lý qua lãnh sự quán.
Tóm lại
Bản ghi nhớ này có thể khiến việc xét duyệt khó khăn hơn, nhưng không đóng cánh cửa. Luật đã chi phối các quyết định điều chỉnh tình trạng suốt hơn năm mươi năm qua vẫn còn hiệu lực. Các án lệ khẳng định hồ sơ trong sạch và yếu tố tích cực vững chắc sẽ dẫn đến chấp thuận, gồm Matter of Arai, Matter of Marin và Matter of Mendez-Moralez, vẫn là luật hiện hành.
